Bakoren odisea erakusketa irailaren 30era arte izango da ikusgai Arabako Bibat Arkeologia Museoan.
Arabako Bibat Arkeologia Museoak Bakoren odisea erakusketa inauguratu du, eta haren bidez publikoak lehen aldiz ikusi ahal izango du Arkaian 1976an aurkitutako Bakoren burua. K.o. I. mendeko marmolezko eskultura erromatarra da, eta aurkikuntzatik museora iritsi arteko bidean auzi judizialak, zaharberritze lanak eta ondarearen babesari lotutako eztabaidak bizi izan ditu.
Eskultura txikia Arkaia-Suestatium hiri erromatarreko aztarnategian aurkitu zuten, baina hamarkadetan ez zen administrazio publikoaren esku egon. 2019an hedabideetan argitaratutako informazio batek pieza berreskuratzeko prozesua abiatu zuen, eta Arabako Foru Aldundiak salaketa jarri zuen 2022an. Ondoren, Espainiako Kultura Ondarearen Institutuak (IPCE) aztertu zuen, eta 2026an, ebazpen judizialaren ostean, zaharberritzeko baimena jaso zuen.
Kontserbazio lanek piezaren jatorrizko itxura berreskuratzeko aukera eman dute. Mikrolaginen azterketek erakutsi zuten marmolak argizari eta buztinezko estaldurak zituela, ziurrenik iraganean erreplika bat egiteko erabilitakoak. Geruza horiek kendu ondoren, eskulturaren xehetasunak eta ehundura hobeto ikusteko moduan geratu dira.
13 zentimetroko altuera duen herma honek Dioniso-Bako, ardoaren eta naturaren jainkoa, irudikatzen du. Greziar jatorriko eskultura mota bat da, erromatarrek etxeetako apaingarri gisa zabaldu zutena. Pieza ez da ohiko sinbolo guztiekin ageri, baina haren ezaugarri ikonografikoek eta Hispaniako antzeko eskulturekin egindako alderaketek jainkoarekin lotzea ahalbidetu dute.
Erakusketak, piezaren balio artistiko eta historikoaz gain, ondare arkeologikoa babestearen garrantzia ere jartzen du mahai gainean. Izan ere, gaur egungo Euskal Kultura Ondarearen Legeak ezartzen du ustekabeko aurkikuntza arkeologiko guztiak jabari publikokoak direla eta ezin direla merkaturatu.
Bakoren odisea erakusketa irailaren 30era arte izango da ikusgai Arabako Bibat Arkeologia Museoan.